Rehber
Yapay Zeka Görünürlüğü Nedir?
Yapay zeka görünürlüğü, insanlar sektörünüzle ilgili bir soru sorduğunda yapay zeka cevap motorlarının markanızı anma, kaynak gösterme ve doğru tanımlama derecesidir.
AI Visibility Turkey, Zen Media, Optimum7 ve ecommerce.com'un Türkiye'deki çatısıdır.
Üç kavram: bahsedilme, atıf, öneri
Yapay zeka cevaplarında markanızın üç farklı biçimde görünmesi mümkündür. Bunları ayrı ayrı saymak, neyi düzelteceğinizi netleştirir.
Bahsedilme
Cevabın metninde adınızın geçmesi. En düşük eşiktir: marka anıldı, ama kaynak olarak gösterilmedi ya da nasıl anıldığı önemsizdi.
Atıf
Yapay zekanın cevabında şirketinizi anması; motorlar çoğu zaman cevabın yanında kaynak olarak bir sayfa bağlantısı da gösterir. Biz iki şeyi ayrı sayarız: ad geçti mi, bağlantı verildi mi.
Öneri
Yapay zekanın sizi açıkça tercih edilecek bir seçenek olarak sunması. En değerli sonuçtur ve en zor ölçülendir: cevabın tonu ve gerekçesi okunmalıdır.
Markalı ve markasız sorular
Sorunun içinde adınız geçiyorsa bu markalı sorudur; alıcı sizi zaten tanıyor. Asıl fark yaratan, alıcının adınızı yazmadığı, yapay zekanın sizi kendisinin seçtiği markasız sorulardır. Markasız atıf, yeni müşterinin sizi ilk kez bulduğu yerdir.
Örnek Hukuk Bürosu iyi mi?
Örnektir: ölçülmüş bir sonuç değildir.
İstanbul'da şirket kuruluşu için hangi hukuk bürosu önerilir?
Örnektir: ölçülmüş bir sonuç değildir.
Örnek Hukuk Bürosu gerçek bir kuruluş değildir; sorular açıklama amaçlıdır.
GEO, AEO ve LLM SEO
Aynı işe farklı etiketler yapıştırılıyor. Hangisini duyarsanız duyun, konu yapay zeka cevaplarında görünür olmaktır.
GEO: Üretken Motor Optimizasyonu
Generative Engine Optimization. İçeriği, üretken yapay zeka cevaplarında kaynak olarak kullanılacak biçimde hazırlamak. Terim, 2023 tarihli bir akademik makaleyle resmileşti.
AEO: Yanıt Motoru Optimizasyonu
Answer Engine Optimization. Soruya doğrudan, kısa ve alıntılanabilir cevap veren içerik ve sayfa yapısı. Türkçe literatürde "Cevap Motoru Optimizasyonu" da denir.
LLM SEO
Aynı fikrin başka bir adı. Büyük dil modelleri (LLM) tabanlı asistanlarda görünürlük çalışmasını anlatır.
Not: bunlar çalışma tanımlarımızdır
Bu terimlerin sektör genelinde kabul görmüş tek bir tanımı yoktur. Burada kullandığımız anlamlar bizim çalışma tanımlarımızdır. Türkiye'deki ajans ve medya içeriklerinde de farklı etiketler (GEO ajansı, yapay zeka SEO, AI SEO) yan yana kullanılıyor. Kısa tanımlar için sözlüğe bakabilirsiniz.
Kaynak: GEO: Generative Engine Optimization (arXiv 2311.09735) ↗
Bir yapay zeka cevabı nasıl oluşur?
Motorlar farklı çalışır, ama ortak bir omurga var: soru gelir, ilgili kaynaklar bulunur, cevap üretilir ve bazı kaynaklar gösterilir.
1. Soru ve sorgu yayılımı. Google, AI Modu'nun bir soruyu alt konulara ayırıp birçok ilgili aramayı birlikte çalıştırdığını anlatır; buna sorgu yayılımı (query fan-out) denir. Bu yüzden AI Modu, klasik aramadan daha geniş bir bağlantı kümesine ulaşabilir. AI Bakışları ise yalnızca Google'ın sistemleri faydalı bulduğunda görünür; çoğu aramada hiç tetiklenmez.
2. Erişim ve getirme. Motor, indekslenmiş sayfalardan ilgili olanları getirir. Botun sayfanıza ulaşamadığı yerde sayfanız cevaba giremez.
3. Üretim ve atıf. Model cevabı yazar ve kaynak gösterir. xAI'nin belgelerine göre Grok, tüm atıfları döndürür; satır içi atıfları ise model kendisi karar verir.
Teklif belgemizin çıkış noktası şudur: yapay zeka çoğu zaman uzun bir bağlantı listesi yerine üç ila beş şirket adı verir. Bu bir istatistik değil, çalışma önermemizdir.
Kaynak: Google Search Central: AI features ↗; xAI: atıflar ↗
SEO'dan farkı
İki sistem birbirini tamamlar ama aynı şey değildir. Google'da iyi sıralanan bir site yapay zeka cevaplarında yine de hiç anılmayabilir.
Tabloyu yana kaydırabilirsiniz.
| Konu | Klasik SEO | Yapay zeka görünürlüğü |
|---|---|---|
| Çıktı | Sıralı bir bağlantı listesi | Şirket adları veren, kaynak gösteren bir cevap |
| Kaç sonuç | Birçok sonuç, sayfalar boyunca | Çoğu zaman üç ila beş isim (çalışma önermemiz) |
| Başarı ölçüsü | Sıralama, tıklama | Cevap payı (AI share of voice), atıf, kaynak karışımı (yöntemimiz) |
| Google ile ilişki | Google sıralaması hedeftir | Google ile örtüşme kısmidir ve motora göre değişir |
| Google için ne gerekir | İndeksleme, içerik kalitesi, sayfa deneyimi | Aynısı: Google'a göre yapay zeka özellikleri için de indeksli ve snippet'e uygun sayfa. Yani Google tarafında GEO, büyük ölçüde güçlü SEO artı varlık ve veri düzenidir. |
Kaynak: Google Search Central: AI features
Gizli bir teknik yok
Google, AI Bakışı ve AI Modu için ek teknik şart olmadığını, özel bir "yapay zeka metin dosyası" ya da özel yapılandırılmış veri gerekmediğini söylüyor. Yer almak hiçbir zaman garanti edilemez. Bunu vaat eden birinden uzak durun.
Kaynak: Google Search Central: AI features ↗; Google: Succeeding in AI search ↗
Ne işe yarar, ne yaramaz?
Kanıt durumunu açıkça ayırıyoruz: motorların kendi belgelediği şeyler bir yanda, araştırma bulguları ve satıcı iddiaları öbür yanda.
Motorların belgelediği kontroller
İndeksleme ve snippet uygunluğu (Google)
Google'a göre AI Bakışı ve AI Modu'nda görünmek için sayfa indekslenmiş ve snippet ile gösterilmeye uygun olmalı. nosnippet, data-nosnippet, max-snippet ve noindex gösterimi sınırlar.
Arama botlarına erişim
OpenAI'a göre OAI-SearchBot ChatGPT aramasında siteleri gösterir; GPTBot eğitim için ayrı bir ayardır. Anthropic'e göre Claude-SearchBot ve Claude-User'ı engellemek Claude arama cevaplarındaki görünürlüğü azaltabilir.
Eğitim ve arama ayrımı
Google-Extended, Gemini eğitimi ve grounding için bir robots.txt belirtecidir; Arama'ya dahil olmayı etkilemez. Hangi botlara izin vereceğiniz bir iş kararıdır.
Görünür metinle uyumlu yapılandırılmış veri
Google, işaretlemenin görünür içerikle uyuşmasını ister. Geçerli işaretleme görünmeyi garanti etmez; değeri netliktir.
Araştırma bulguları ve zayıf kanıtlar
GEO makalesi. Aggarwal ve arkadaşlarının KDD 2024 makalesi (arXiv 2311.09735), GEO yöntemlerinin üretken motor cevaplarında görünürlüğü "%40'a kadar" artırabildiğini bildiriyor. Makalenin tablosunda en iyi yöntemler Kaynak Gösterme, Alıntı Ekleme ve İstatistik Ekleme oldu; anahtar kelime doldurma ise iyi sonuç vermedi. Etki alana göre değişti.
Mutlaka okuyun: bu bir vaat değil
Makale, bir araştırma motorunda ve GEO-bench veri kümesinde test edildi; canlı ChatGPT ya da Google üzerinde değil. Aynı artışı size vaat etmiyoruz.
llms.txt. Jeremy Howard'ın 3 Eylül 2024'te ilk kez yayımlanan gayriresmi bir önerisidir; onaylanmış bir standart değildir. Basına yansıyan habere göre Google'dan John Mueller hiçbir yapay zeka sisteminin onu kullanmadığını ve Google Arama'nın AI Bakışı ile AI Modu için buna ihtiyaç duymadığını söyledi. Biz onu isteğe bağlı, düşük maliyetli bir düzen işi sayıyoruz; sıralama kaldıracı olarak sunmuyoruz.
Kaynak: arXiv 2311.09735 ↗; llmstxt.org ↗; Search Engine Roundtable ↗
Türkiye bağlamı
Türkiye'de üretken yapay zeka kullanımı bir yılda yaklaşık ikiye katlandı ve Google'ın yapay zeka arama özellikleri Türkçe olarak açıldı.
Basında ChatGPT'nin Türkiye'de en çok kullanılan yapay zeka asistanı olduğu bildiriliyor; kesin bir oran vermiyoruz. Türkiye Today ↗
Türkiye'deki alıcılarınız Türkçe sorar; yurt dışındaki alıcılarınız ise çoğu zaman İngilizce, bazen Almanca, Arapça ya da Rusça. Motorların bir dili atıf için tercih ettiğine dair bir kanıt bulamadık; bu yüzden her ikisini de test ediyoruz. Önceliğimiz Türkiye'de sağlık turizmi, özel hastaneler, ihracatçılar, premium e-ticaret, yabancılara konut satan gayrimenkul firmaları ile hukuk ve profesyonel hizmetler: sağlık turizmi, ihracatçılar, e-ticaret.
Tüm Türkiye verilerini kaynaklarıyla inceleyin → · Google AI Bakışı ve AI Modu Türkiye'de →
Seçenekler
Yapay zeka görünürlüğü için satın alınabilecek işlerin ilk altısı. Her birinin kanıt durumu ayrı gösterilir.
Tabloyu yana kaydırabilirsiniz.
| Seçenek | Nedir | Kanıt durumu | Devamı |
|---|---|---|---|
| 1. Görünürlük analizi ve istem takibi | Alıcı sorularını çalıştırıp markanın ve rakiplerin anılmasını kaydeder. | Yöntemimiz | Oku |
| 2. Teknik yapay zeka tarama erişimi | robots.txt, CDN/WAF izinleri, indeksleme ve sunucu taraflı HTML. | Motorun kendi belgesi | Oku |
| 3. Yapılandırılmış veri ve varlık (entity) optimizasyonu | Görünür metinle uyumlu JSON-LD ve tutarlı marka varlığı. Değer netliktir, artış garantisi değil. | Motorun kendi belgesi | Oku |
| 4. Cevap motorları için içerik | Soru ve kısa doğrudan cevap yapısı, liste ve tablolar, alıntılanabilir cümleler. | Motorun kendi belgesi | Oku |
| 5. Dijital PR ve atıf inşası | Motorların zaten kaynak gösterdiği yayınlarda anılma. | Satıcı araştırması | Oku |
| 6. Yorumlar ve üçüncü taraf anılmalar | Profil verisi ve yorum stratejisi; Google tavsiyesinin ötesindeki LLM etkisi yalnızca satıcı düzeyinde. | Satıcı araştırması | Oku |
Sık sorulanlar
Yapay zeka görünürlüğü nedir?
GEO ve AEO ile aynı şey mi?
Yapay zeka cevaplarında yer almak garanti edilebilir mi?
Önce neyi yapmalıyım?
Markanız yapay zeka cevaplarında nerede duruyor?
Web sitenizi ve konularınızı iletin; e-posta ile size dönelim. Önce ölçer, sonra neyin düzeltileceğini birlikte belirleriz.